Cóż, nie zaskoczę nikogo, mówiąc, że wszystko to skończyło się w atmosferze absolutnego szczęścia, pośród wspaniałego otoczenia, ku pełnej satysfakcji wzroku, słuchu, węchu a nawet smaku. Oczy podziwiały najpiękniejsze pod niebem Orientu¹ miejsca. Uszy wypełniały się dźwiękami rajskich łagodnych melodii. Nos wdychał upajające zapachy wydzielane przez miliardy kwiatów. Usta rozkoszowały się powietrzem przepełnionym zapachem najwspanialszych owoców.

Cała szczęśliwa rodzina była w takim stanie upojenia, że nawet sam Raton nie czuł już swojej podagry! Był zdrowy i wysłał do diabła swoją nieszczęsną kulę!

– Jak to, kochanie! – wykrzyknęła diuczessa Ratonna. – Nie masz już podagry?!

– Nie mam! – odpowiedział Raton. – Pozbyłem się jej.

– I ty będziesz mógł przyłączyć się do ludzkości!

– Ojcze! – zawoła księżniczka Ratina.

– Ach! Panie Ratonie! – dorzucili Rata i Ratana, cali szczęśliwi.

Nadeszła także wróżka Firmenta, mówiąc:

– Oczywiście, Ratonie, teraz tylko od pana zależy, czy stanie się pan człowiekiem. Jeśli tak, możesz…

– Zostać człowiekiem, pani wróżko?

– Ależ tak! – przytaknęła pani Ratonna. – Mężczyzną i diukiem, tak jak ja kobietą i diuczessą!

– Na boga, nie! – odrzekł nasz filozof. – Jestem szczurem i pozostanę nim. Moim zdaniem jest to wskazane i, jak mówił lub powie poeta Menander,² lepiej być psem, koniem, wołem lub osłem niż człowiekiem, czy wam się to podoba, czy nie!

* * *