Jeden z najbardziej eleganckich domów Ratopolis – wspaniały holenderski ser – zamieszkiwany był przez rodzinę Ratonów. Salon, jadalnia, sypialnie, wszystkie pomieszczenia służbowe urządzone były gustownie i komfortowo! Świadczyło to o tym, że Raton i jego najbliżsi zaliczani byli do poważanych obywateli miasta i cieszyli się powszechnym szacunkiem.

Powrót do dawnej sytuacji absolutnie nie powiększył dumy naszego dzielnego i zacnego filozofa. Pozostał takim, jakim był zawsze – skromnym w ambicjach, prawdziwym mędrcem, którego La Fontaine¹ uczynił przewodniczącym swojej rady szczurów. Każdy wychodził dobrze na jego radach. Niestety, zachorował na podagrę² i chodził o kuli, chyba że choroba w ogóle unieruchamiała go w jego wielkim fotelu. Podagrę przypisywał wilgoci kolonii w Samobrives, gdzie wegetował kilka miesięcy. Mimo że znajdował się w wodach uznawanych powszechnie za najlepsze, jego choroba stała się bardziej zaawansowana niż przedtem. Dla niego było to tym bardziej denerwujące, że, to rzecz bardzo zadziwiająca, przypadłość ta czyniła go niezdolnym do metamorfozy na wyższe stadium. Istotnie, metempsychozie nie mogli podlegać osobnicy dotknięci tą “chorobą bogatych”. Raton musiał więc pozostać szczurem, dopóki nie wyleczy się z podagry.

Ale Ratonna! Nie, ona nie była filozofem. W jakiej to się znajdowała sytuacji – uznawana za damę, i to wielką damę, miała za męża zwykłego szczura, i do tego chorego na podagrę! Och, można było umrzeć ze wstydu! Dlatego była coraz bardziej zgryźliwa, irytująca jak nigdy, szukając zwady ze swoim małżonkiem, besztając służące za źle wykonane polecenia, choć były one źle wydane. Czyniła życie swojego domu nie do zniesienia.

– Powinieneś się leczyć – mówiła – i będę nad tym czuwać!

– Marzę o tym samym, kochanie – odpowiadał Raton – ale wydaje mi się to niemożliwe i muszę pozostać szczurem…

– Szczurem! Ja – żoną szczura! Jak ja będę wyglądać!… I jeszcze do tego nasza córka zakochana w chłopcu, który nie ma grosza! Co za wstyd! Załóżmy, że kiedyś zostanę księżną, Ratina również będzie księżniczką…

– To znaczy, że wówczas ja będę księciem – odpowiedział Raton, nie bez odrobiny złośliwości.

– Ty księciem, z ogonem i łapami! Patrzcie, jaki pan!

Tak oto całymi dniami słychać było narzekania pani Ratonny! Najczęściej swój zły humor usiłowała wyładować na kuzynie Ratém. Prawdę mówiąc, biedny kuzyn był rzeczywiście wdzięcznym celem jej złośliwości. Jeszcze raz metamorfoza nie była całkowita.

Raté tylko częściowo był szczurem – z przodu tak, lecz tył miał rybi, z ogonem witlinka, co czyniło go absolutnie groteskowym. Z takim wyglądem – jak tu się podobać pięknej Ratinie czy innym szczurzycom Ratopolis!

– Cóż ja takiego uczyniłem naturze, że tak mnie potraktowała! – wykrzykiwał. – Co takiego zrobiłem?

– Czy nie mógłbyś schować tego wstrętnego ogona?! – mówiła pani Ratonna.

– Nie mogę, ciociu!

– A więc obetnij go, idioto! Obetnij go!

Nawet kucharz Rata zaofiarował się przystąpić do tej operacji, lecz wstawiła się za nim gosposia Ratana. A przecież szef kuchni z pewnością umiałby przyrządzić ogon witlinka w sposób jak najbardziej niezrównany. Jakim przysmakiem byłby on na takie święto!

Święto w Ratopolis? Tak, moje drogie dzieci! Również rodzina Ratonów nosiła się z zamiarem wzięcia udziału w tym wielkim zgromadzeniu. Czekano już tylko na powrót Ratiny, aby móc wyruszyć.

W tym właśnie momencie u bramy domu zatrzymała się kareta. Był to pojazd wróżki Firmenty, ubranej w strój z brokatu i złota, która przybyła z wizytą do swoich protegowanych. Jej przyjaźń do tej rodziny ani trochę nie osłabła. Jeśli śmiała się czasem z komicznych ambicji Ratonny, ze śmiesznej próżności Raty, z głupstw Ratana i lamentów kuzyna Ratégo, to doceniała mądrość Ratona, uwielbiała czarującą Ratinę i koniecznie chciała doprowadzić do tego małżeństwa. W jej obecności nawet pani Ratonna nie ośmielała się krytykować młodego człowieka, nie będącego nawet księciem!

Powitano więc wróżkę, nie szczędząc podziękowań za wszystko, co już zrobiła i czego jeszcze dokona.

– Właśnie na panią czekaliśmy, droga pani wróżko! – powiedziała pani Ratonna. – Ach, kiedy wreszcie zostanę damą?

– Cierpliwości, cierpliwości! – odpowiedziała Firmenta. – Musi pani przejść ostatnie szczeble, a to wymaga czasu.

– Lecz czy nie można tego przyspieszyć?

– Natura jest temu przeciwna.

– To dlaczego chce także, żebym miał ogon witlinka, kiedy z całą pewnością zostałem szczurem?! – wykrzyknął kuzyn, czyniąc rozpaczliwą minę. – Pani wróżko, czy nie mogłaby mnie pani od niego uwolnić?

– Niestety nie! – odpowiedziała Firmenta. – Ten ogon stanowi część pańskiej osobowości. Postaram się, aby zniknął podczas następnej transformacji. Doprawdy, nie ma pan szczęścia! Przyczyną tego jest prawdopodobnie pańskie nazwisko – Raté.³ Miejmy jednak nadzieję, że nie będzie pan miał ogona szczura, kiedy zostanie pan ptakiem.

– Och! – krzyknęła pani Ratonna. – Kiedy już się tam znajdziemy, chciałabym zostać królową ptaszarni!

– Ja królem drobiu! – dorzucił Rata.

– A ja tłustą indyczką nadziewaną truflami! – naiwnie rzekła gosposia Ratana.

– Będziecie, czym będziecie – ostudził ich Raton. – Jeśli chodzi o mnie, jestem szczurem i pozostanę nim bez wątpienia. Lepiej być szczurem, niż stracić pióra jak wiele znajomych mi ptaków!

W tym momencie drzwi otworzyły się i ukazał się w nich młody Ratin, blady i w potarganym ubraniu. W kilku słowach opowiedział historię porwania oraz w jaki sposób Ratina wpadła w pułapkę perfidnego Gardafoura.

– Więc to tak – rzekła wróżka. – Chcesz dalej walczyć, przeklęty czarnoksiężniku! Zgoda! Spróbujemy się!

* * *